Bir Kapak Meselesi

Halkımız arasında konuşulan  güzel bir söz vardır; “tencere yuvarlandı kapağını buldu” diye. İşte bu sözün nerden geldiğine bir  bakalım;

Bir zamanlar Şenn adında çok zeki ve bilgili bir adam yaşamaktaydı.

Bu adam bir gün kendisi gibi bilgin ve akıllı bir kız bulup evlenmek için atına atlayıp yola çıktı.

Yolda bir adama rasladı.

Adam köyüne gidiyordu.

Şenn de adama katılıp birlikte yolculuk etmeye başladılar.

Şenn adama sordu:

- “Ben mi seni yükleneyim, yoksa sen mi beni yüklenirsin?”  

Adam, “Bu nasıl söz?İkimiz de atlıyken birbirimizi nasıl yükleniriz?”diye yanıt verdi.

Biraz ilerleyip köye yaklaştıklarında, Şenn biçilmiş ekinleri görünce tekrar sordu:

- “Bu ekinler yenmiş mi yenmemiş mi?” Adam iyice sinirlendi:

“Be cahil adam! Ekini saplarıyla görüyorsun da yenip yenmediğini mi soruyorsun?”

Köye varınca da bir cenazeye rasladılar. Şenn yine sordu:

- “Bu tabutun içindeki ölü mü, yoksa diri mi?”

Adam öfkeyle yüzünü çevirdi ve”Senin gibi tuhaf ve cahil bir adam görmedim!”diye çıkıştı.

Adamcağız, sorularına bir anlam veremediği bu yol arkadaşını o gün evinde konuk etti.

Evde Tabaka adında bir kızı vardı.

Kız babasına konuğun kim olduğunu sordu.

Adam da onun kendisine sorduğu aptalca soruları sıraladı ve pek tuhaf bir adam olduğunu söyledi.

Fakat kız “Baba, o adam tuhaf değil” dedi.

”Birinci sorusu,’Ben mi söze başlayayım sen mi?’ demektir.

İkincisi, ‘Ekin sahipleri onun parasını yemişler mi acaba?’,

Üçüncüsü de,’Acaba bu ölü kendi adını yaşatacak evlat bırakmış mıdır?’ demektir.

Bunun üzerine adam, Şenn’in yanına dönüp soruların yanıtını aktardı.

Şenn ise, “Bu sözler senin değil.Sahibini açıklar mısın?”deyince, adam kendi kızı olduğunu söyledi.

Şenn , “Ben işte böyle bir kız arıyordum” diyerek onunla evlenmek istedi.

Anne babasının da rızasıyla Tabaka ile evlenen Şenn, kızı alıp ailesine götürdü.

Çevre halkı da bu evlilik karşısında, “Vafeka şenn tabaka”, yani “Kap kapağına uygun düştü” dediler.

Çünkü “Şenn” su kabı, “Tabaka” ise kapak anlamındadır.

Türkçe’mizde ise bu söz, “Tencere yuvarlandı, kapağını buldu” atasözüne dönüşmüştür.

Su kabı ve Kapak tencere yuvarlandı kapağını buldu sözüne dönüştü.

Bostancı’da ve Güzelyurt’ta yaşanan sel felaketi için ilk gelen açıklamalarda “baraj kapakları”nın açıldığı söylenmişti.

Hatta Sn. Başbakan da “Kapakları açtılar” diye feveran etmişti.

Dün ise Sn. Başbakan Cumhurbaşkanlığına adaylığını açıkladı.

Ne diyelim tencere yuvarlansın kapağını bulsun.